«Немагчыма зразумець, навошта людзі бяруць крэдыт на падарункі да Новага года». Дарослая размова пра шопінг і не толькі
10 075
72
29 декабря 2017 в 14:00
Источник: Палiна Шумiцкая. Фото: Влад Борисевич
«Немагчыма зразумець, навошта людзі бяруць крэдыт на падарункі да Новага года». Дарослая размова пра шопінг і не толькі

Бясконцыя чэргі ў гандлёвых цэнтрах і гіпермаркетах перад Новым годам; тоны падарункаў, набытых ў нейкім вар’яцкім парыве і аніразу потым не выкарыстаных; аліўе і селядзец пад футрам, якія адправяцца ў сметніцу на трэці дзень, — так, Беларусь плаціць за асалоду прыналежнасцi да міру спажыўцоў. Onliner.by паразмаўляў з культуролагам Аляксеем Крывалапам пра пакупкі, якія замянілі стасункі, і новыя каштоўнасці, абвясціўшыя крэдытную гісторыю галоўнай меркай. Інтэрв’ю пра беларускае грамадства спажывання чытайце ў рубрыцы «Нефармат».

Хто гэта?

Аляксей Крывалап — 41 год, выкладчык ECLAB, культуролаг, кандыдат культуралогіі, стыпендыят фонду Фулбрайта (гэта штосьцi значыць у акадэмічным свеце). Аўтар кнігі «Рунет: новое созвездие в галактике интернет», у якой апісвае, як тэхналогіі змяняюць грамадства ў краінах былога СССР. Заўзяты прыхільнік «зялёных» поглядаў. Жанаты, выхоўвае сына. Любіць даваць інтэрв’ю на беларускай мове.

— Ці паспелі вы паўдзельнічаць у навагодніх ды калядных распродажах? Ужо набылі падарункі? «Злавілі кайф» у бясконцых чэргах?

— Пакуль што не. Усё яшчэ наперадзе. Зараз Мінск стаіць у бясконцых заторах. Калі раней стаялі ў чэргах, то зараз — у заторах.

— Ну а калі сур’ёзна падысці да нашай тэмы, грамадства спажывання — якое яно сёння? Упершыню аб гэтым загаварыли амерыканцы у 50-х. Атрымоўваецца, ужо больш за 60 гадоў спажываюць і спажываюць. І да чаго прыйшлі?

— Грамадства спажывання ўзнікла пасля Другой сусветнай вайны ў Заходняй Еўропе і ЗША. Але ў нас, я маю на ўвазе Беларусь, яно з’явілася толькі пасля развалу Саюза. Бо немагчыма казаць пра СССР як пра грамадства спажывання: гэта была дэфіцытная эканаміка. Для нас неабмежаванае спажыванне адкрылася ў другой палове 90-х, больш дакладна — на пачатку 2000-х. І ў гэтым асноўны гумар гісторыі: зараз мы праходзім праз усё тое, праз што іншыя краіны прайшлі шэсцьдзесят год таму. Мы адчуваем бум спажывецкага крэдытавання, мусім нешта набываць у растэрміноўку як мага хутчэй, нам рэчы патрэбныя менавіта сёння, а не тады, калі будуць грошы. Усё гэта іншыя дзяржавы праходзілі. Гэта прыводзіць да пэўных праблем, і яны вядомыя. Але ж мы не вучымся на чужых памылках, мы жадаем зрабіць свае. Тое, пра што пісаў Жан Бадрыяр ды іншыя тэарэтыкі, актуальна і для нас, нягледзячы на мінулыя дзесяцігоддзі.

— Ці згодныя вы, што сёння пакупка — гэта не проста пакупка, а статус?

— Так. Мы не набываем функцыі ды рэчы, нас не цікавіць утылітарны сэнс. Нас цікавіць тое, што знаходзіцца па-за межамі практычных якасцяў. Калі мы зараз з вамі размаўляем за кавай, то для нас мае вагу не пэўная колькасць кафеіну, цукру, вугляводаў, тлушч, бялкі і гэтак далей, а атмасфера, статуснасць спажывання. Дзе мы знаходзімся? З кім? Гэта будзе пласцікавы кубачак ці парцалян? Тое самае можна сказаць практычна пра ўсе рэчы, з якімі мы сутыкаемся. Кожны выпадак спажывання мы выкарыстоўваем як спробу жанглявання нейкімі знакамі, як паказаць сабе і іншым, хто мы ёсць, а дакладней, кім бы мы хацелі, каб нас бачылі. У вайскоўцаў, напрыклад, існуюць пагоны, зорачкі, нашыўкі — вельмі распрацаваная сістэма ідэнтыфікацыі. У цывільнага насельніцтва статутных знакаў адрознення няма. Але ў нас ёсць аксэсуары, гадзіннікі, упрыгожванні, тэлефоны і інш. Тэлефон больш не з’яўляецца дэвайсам, які дазваляе размаўляць з кімсьці. Гэта ў пэўнай ступэні паказчык статуса. Тое самае можна казать пра машыны. Усе спрэчкі на форумах ды ў інтэрнэце, яны ж не пра рацыянальную, тэхнічную частку — расход паліва, моц акумулятара — а пра нешта іншае: наколькі гэта сучасна, модна, стыльна?

Нельга казаць, што гэта з’явілася літаральна сёння. Памылковым будзе лічыць, што ва ўсім вінаваты капіталізм. Дэманстратыўнае спажыванне адбывалася і раней. Але формы і памер, якія яно мае сёння, абсалютна ўнікальныя.

— Такім чынам, зараз чалавек — гэта канструкт з пакупак, сума рэчаў у спажывецкім кошыку?

— Так. Размова пра ідэнтычнасць. Сёння самая простая, зразумелая і прыдатная практыка, да якой спакушае рэклама, — патлумач іншым, хто ты, з дапамогай шопінгу. Можна хадзіць у спартыўныя залы; змяняць сваё цела з дапамогай мадыфікацый, пірсінга, тату; вывучыць дваццаць замежных моў; карацей, можна радыкальным чынам змяніць сябе. Але гэта складаны і доўгі працэс, без гарантаванага выніку. Куды прасцей купіць Apple замест нечага таннейшага — і ўсё, вы перайшлі на іншыя брэнды і нібыта радыкальным чынам змянілі жыццё.

Часам гэта выкарыстоўваецца як маркер сацыяльнай няроўнасці. Напрыклад, калі асоба атрымоўвае новую пасаду. Былы менеджар становіцца, напрыклад, дырэктарам. І чамусьці ён вельмі хутка адчувае, што больш не можа карыстацца той машынай, на якой спакойненька праездзіў апошнія пяць год. Што здарылася? Машына больш не падабаецца? Ды падабаецца! Проста мы адчуваем пэўны нефармальны ціск, калі пераходзім на новую прыступку сацыяльнай іерархіі. Мы мусім некім чынам адрознівацца.

Тое ж самае адбываецца з месцам жыхарства. У Мінску мы маем, напрыклад, Каменную Горку, пентхаусы і катэджы ля МКАД. Чаму б дырэктару не жыць у Каменнай Горцы, калі ў яго офіс побач? Чаму ствараецца «гета», маўляў, тут знаходзяцца тыя, хто «панаехаў»? Кожны, хто прайшоў пэўны шлях па сацыяльнай лесвіцы, сутыкаецца з гэтай праблемай індывідуальна.

Буйныя супермаркеты, якія знаходзяцца на выездзе з гораду (у той жа Каменнай Горцы), — класіка спажывання. Згадайце пачатак 2000-х — у Мінску не было ніякіх гіпермаркетаў. Да, былі рынкі, але гэта іншая гісторыя. Калі мы патрапім у Вільню — стары горад, утульныя кавярні, — то пабачым горад з прасторай, дзе людзі сустракаюцца, п’юць каву і не толькі. Горад — гэта месца, дзе мы паказваем сябе і глядзім на іншых. Неабавязкова пры гэтым нешта набываць! А як усё змяніў супермаркет. Горад фактычна перастаў выконваць тыя функцыі, што раней. Вы проста прыехалі на працу, увечары завіталі ў гіпермаркет — і ўсё, адпраўляецеся дадому наўскрайку сталіцы. Узгадайце які-небудзь маленькі гарадок. Побач з домам ёсць невялікая крама ці кавярня, і, хутчэй за ўсё, вас там будуць ведаць, запытваць, як справы, цікавіцца: «Вам сёння як звычайна?» Можа здацца, што гэта нязначныя дробязі. Але гэта вялікі фактар чалавечай камунікацыі. Людзі побач — не проста робаты, якія прыносяць каву. Гэта нашыя чалавечыя стасункі. Логіка гіпермаркетаў іншая. Тавары самі спакушаюць нас сваёй прывабнасцю. Мы проста ходзім паміж шэрагу з паліцамі, і там няма ніякіх прадаўцоў. І гэта праблема, бо змяняецца наша ўяўленне пра горад, пра ўзаемадзеянне з іншымі людзьмі.

— Навагоднія распродажы (калі верыць, што яны сапраўды існуюць у Беларусі), чэргі ў крамах, шалёны пакупніцкі раж, падарункі — гэта важная традыцыя, абрад ці дэградацыя асобы?

— Чаму мы увогуле святкуем Новы год і Каляды? Гэта абсалютна рэлігійныя святы — і з гэтым немагчыма спрачацца. Ніякай сувязі з шопінгам тут няма. Для вернікаў гэта час паразважаць аб сваім лёсе, звярнуць думкі да бліжніх. Але такая практыка была вельмі добра прыватызавана маркетолагамі. Вельмі зручна паказаць, як вы клапоціцеся пра сваіх блізкіх, калі набываеце нешта. Такiм чынам, існуюць спробы стварыць пэўныя рытуалы спажывання замест сапраўдных стасункаў.

Няма праблемы ў тым, што людзі набываюць падарункі. Праблема, калі гэта адзіны спосаб, якім яны ўмеюць дэманстраваць любоў і прыязнасць. Свята не можа быць толькі нагодай для шопінгу. У гэтым годзе ў мінскім ЦУМе, калі я не памыляюся, «Навагодні кірмаш» пачаў працавать ледзь не ў кастрычніку. І гэта было дзіўна! Увесь час нам нагадваюць: патрэбна купляць падарункі, не забудзьцеся! Тады мы пачынаем набываць не тое, што сапраўды патрэбна, а проста змятаем усё на сваім шляху.

Альбо возьмем адпачынак. Можна проста набыць квіткі, знайсці гатэль і атрымліваць асалоду ад вандроўкі і новых уражванняў. Альбо нават правесці час у намёце на беразе мора. Але гэта не адпавядае законам грамадства спажывання. Адпачынак — сур’ёзная праца. Трэба набыць пуцёўку «all inclusive» і ні на хвілінку не забываць пра шопінг. Мы аплачваем тое, што нам не патрэбна, а потым усё ж такі выкарыстоўваем: «Ну як жа, заплацілі ўжо!» Калі ёсць праязны, то будзем ездзіць. Калі набылі гадавы абанемент у фітнес-цэнтр, спрабуем пераканаць сябе і іншых, што праходзім цэлы год.

Калі калядны распродаж скончыцца, абміне два тыдні, а потым па ўсім свеце пачнецца з’яўленне новых калекцый, і мы зноў адчуем вострую патрэбу нешта набыць. Гэта логіка калекцыянера. Увесь час збіраем калекцыю, але ж галоўным экспанатам з’яўляемся мы самі. Акт спажывання становіцца дасягеннем. Можна паспрабаваць напісаць раман ці вывучыцца на архітэктара, пабудаваць горад, паляцець на Марс, але навошта, калі так лёгка займець новую мадэль ноўта, адзенне ці абутак? І гэта не ў тэрмінах «кепска» ці «добра». Гэта ў пэўнай ступэні закранае каштоўнасці.

Асноўнае пытанне: ці з’яўляецца патрэба набываць уласна нашай? Альбо гэта воля мерчандайзінга і маркетынга? Класічнае пытанне. Нас увесь час правакуюць на тое, каб мы набывалі рэчы імпульсіўна: «толькі сёння», «засталося ўсяго дзве гадзіны», «тэлефануйце зараз»… Часам мы набываем штосьці ў крэдыт, а потым ужо не разумеем, ці патрэбна яно нам. Мы спажываем грошы і рэчы, якія яшчэ не зарабілі. У перспектыве цэлага пакалення гэта не надта добрая справа. Мы сёння спажываем такую колькасць прыродных рэсурсаў, якую чалавецтва ніколі не магло сабе дазволіць раней. Разлічвацца за гэта будзем ужо не мы. Гэта як іпатэка, якую будуць выплочваць дзеці. Мы ж не запыталіся ў ніх: ці вы згодныя?

Немагчыма рацыянальна зразумець, навошта людзі бяруць крэдыт на адпачынак ці падарунак да Новага года. Чаму немагчыма абмежавацца тымі рэчамі, якія мы можам сабе дазволіць? Я не кажу «лепшы падарунак — той, які зроблены сваімі рукамі», але гэта таксама добрая справа. Калі мы імкнемся адпавядать некім чаканням ці ўзроўням, то патрапляем ў пастку, з якой не так проста вырвацца.

Акрамя таго, крэдыт сёння — гэта нейкі механізм прымусу да працы. Пачынаюць з’яўляцца такія патрабаванні, як наяўнасць крэдытнай гісторыі. Усе нашы ўяўленні аб жыцці, творчасці, справядлівасці — усё становіцца неістотным. Мае значэнне толькі тое, як выбудаваны нашы стасункі з банкам: колькі ўзялі, пазычылі, вярнулі, ці можам павялічыць крэдытную лінію. А як жа добрае імя? Усе тыя пафасныя рэчы, што былі раней? Не, не чулі. Фактычна, крэдыт — гэта легалізаваны прымус да працы. Калі мы атрымаем любы крэдыт — на аўто, тэлефон, — то ўжо не можам звольніцца, трэба ж вяртаць грошы. Калісьці людзей фізічна прымушалі да працы, а сёння праз жаданне валодаць нейкай рэччу мы зноўку пападаем ў пастку. І мусім працаваць бясконца.

— Згодна з класічным трактаваннем, асноўныя спажыўцы ў свеце — гэта так званы «сярэдні клас». Ці існуе ён наогул у Беларусі?

— У маім разуменні, «сярэдні клас» — гэта не пытанне зарплаты, сумарнага даходу. Справа не ў тым, колькі тысячаў даляраў вы зарабляеце за год: шэсцьдзесят, як ў Амерыцы, ці менш. Куды больш значнае пытанне, звязанае з маёмасцю. «Сярэдні клас» — гэта такая буржуазія ў станоўчым сэнсе, а не тая, на якую глядзеў Ленін. Гэта людзі, у якіх ёсць нейкая маёмасць: лаўка, пекарня, майстэрня абутку — любы бізнес. Вы не працуеце на кагосьці, забяспечваеце сваё існаванне самастойна. Але гэта не натуральная гаспадарка ў вёсцы. Вы не залежыце ад працадаўцы, самі вызначаеце, колькі вы працуеце, як і гэтак далей.

Ці ёсць такая сацыяльная група ў нас? Складанае пытанне. Не ведаю. Аптымісты кажуць: «Вядома, у Беларусь ёсць сярэдні клас — тыя людзі, якія жывуць ну так, сярэдненька…» Напэўна, гэта жарт.

Насамрэч, асноўныя спажыўцы, тыя, хто больш за астатніх пакутвае ад грамадства спажывання, гэта не «сярэдні клас». Багатыя людзі нікому нічога не мусяць даказваць. Гляньце на Цукерберга — ён не ездзіць на залатым «Паршэ», не набывае нічога празмернага. Больш за ўсіх ад канцэпцыі, звязанай з пашырэннем ужывання, пакутуюць людзі, у якіх ёсць недахопы, звязаныя з адукацыяй і сацыяльным статусам. Тыя, хто імкнецца патрапіць у сярэднюю групу, каб даказаць сабе і іншым, што яны лепшыя, чым ёсць насамрэч.

Класічная праблема беднасці — гэта не праблема недахопу грошаў. Ёсць шмат цікавых прыкладаў. Вось сантэхнік з Велікабрытаніі выйграў дзевяць мільёнаў фунтаў сцерлінгаў і праз два гады вярнуўся да працы сантэхніка. Да, напэўна, за гэтыя два гады ў яго жыцці было ўсё, што толькі можна атрымаць за мільёны фунтаў, але ён вярнуўся да працы, таму што грошы скончыліся. Праблема беднасці — гэта праблема сацыяльнай няроўнасці і неразумення сродкаў як рэсурсаў.

— Як жыць у грамадстве спажывання? Што рабіць?

— Адказ вельмі просты і наіўны: спажывайце меньш. Гэта не значыць, што мы мусім вяртацца да натуральнай гаспадаркі і самі будзем даіць кароў. Не. Проста набывайце тыя рэчы, якія вам сапраўды патрэбны. Калі мы часам прыходзім у супермаркет за малаком і хлебам, а выходзім без малака і хлеба, затое з некалькімі пакетамі чагосьці — гэта яскравы паказчык. Вам не патрэбны тры пары абутку, але за-за рэкламы вы набываеце тры — «па кошце дзвюх»!

Атрымаць асалоду ад шопінгу вельмі проста і зразумела. Але грамадства спажывання, акрамя цікавага, прывабнага боку, яшчэ ў значнай ступені замацоўвае няроўнасць, якая існуе ў грамадстве. Нам паказаны вельмі простыя стратэгіі дасягненняў — спажыванне сучасных, прэстыжных рэчаў. Але мы не разумеем, што рабіць, калі гэта нам не па кішэні. У Хокінга ёсць цікавае разважанне адносна таго, што сацыяльная няроўнасць — адзін з выклікаў чалавецтву. Гэта не асабіста беларуская альбо еўрапейская праблема.

Мы ўсе ведаем, што калі дадзім галоднаму чалавеку рыбу, то накормім яго. Калі дадзім вуду і навучым рыбачыць, ён будзе на самазабеспячэнні. Але ў грамадстве спажывання ёсць працяг гэтай гісторыі: калі мы дадзім галоднаму чалавеку вуду і навучым рыбачыць, то пасля зможам прадаць яму членства ў рыбацкім клубе, новыя блешнi, суперляскі і гэтак далей. Дзе мяжа? Калі мы набываем сцікеры і лэйблы проста, каб мець дачыненне да групы, а дзе сапраўдная неабходнасць? Вудзіць рыбу — нармальна, але калі гэта становіцца дамінуючай формай самаідэнтыфікацыі, паказчыкам сацыяльнага статусу — з кім вы ловіце рыбу, дзе, у якіх ботах — гэта ўжо зусім іншая гісторыя.

Удочки, спиннинги в каталоге Onliner.by

Перепечатка текста и фотографий Onliner.by запрещена без разрешения редакции. nak@onliner.by

Источник: Палiна Шумiцкая. Фото: Влад Борисевич
ЛУЧШИЙ КОММЕНТАРИЙ
Чтобы оставить свое мнение, необходимо войти или зарегистрироваться
ОБСУЖДЕНИЕ
29.12.2017 в 14:16
Больш мовы анлайнер!
92
Лучший комментарий
29.12.2017 в 14:06
чаму, чаму, таму шта грошай няма...
29.12.2017 в 14:07
Калi дбаешь аб дабрабыце у РБ, то крэдыт i на паход у Еураопт возьмешь ))
29.12.2017 в 14:07
У нас у стране усе рыбаки ...Тольки не клюе....)))
29.12.2017 в 14:11
"Monin686":

Потому и не читал :)
29.12.2017 в 14:13
там же русским по белому написано скидки ДО 70%............
29.12.2017 в 14:13
Зусім не разумею: нашто адзначаць гэта "празднік"? Мяне ён толькі нэрвуе, ніякага задавальненьня ад яго німа.
29.12.2017 в 14:14
Вялікі дзякуй!
29.12.2017 в 14:15
есть читабельный вариант?
"BMW_не_виноват":

на lenta.ru есть
29.12.2017 в 14:15
сказал человек который знает асартимент сельпо, и для которого лучший подарок это книга
29.12.2017 в 14:16
Зусім не разумею: нашто адзначаць гэта "празднік"? Мяне ён толькі нэрвуе, ніякага задавальненьня ад яго німа.
"adrenalin2021":

1.Навошта 2.Свята 3.ЗадавальнеННя 4.Няма... упс...
29.12.2017 в 14:16
Говорят что оранжевый - цвет кричащей сексуальной неудовлетворенности....
29.12.2017 в 14:16
Больш мовы анлайнер!
29.12.2017 в 14:17
Зусім не разумею: нашто адзначаць гэта "празднік"? Мяне ён толькі нэрвуе, ніякага задавальненьня ад яго німа.
"adrenalin2021":

1.Навошта 2.Свята 3.ЗадавальнеННя 4.Няма... упс...
"gelia-4":

Сейчас адепты тарашкевицы набегут.
29.12.2017 в 14:17
Говорят что оранжевый - цвет кричащей сексуальной неудовлетворенности....
"pir2pir":
Если и так, то в этом ничего криминального нет.
29.12.2017 в 14:19
Прымна было пачытаць) За шыльды па-расейску - ганьба!) Менск яшчэ называецца)))
29.12.2017 в 14:20
Проста ліберальныя эканамісты задурылі галавы людзям тэмай девальсации пасля Новага года.
29.12.2017 в 14:21
Немагчыма чытаць на родная мове!
29.12.2017 в 14:22
Говорят что оранжевый - цвет кричащей сексуальной неудовлетворенности....
"pir2pir":

Ну, еще когда ветер или снег сильный.
29.12.2017 в 14:25
Баранi Бог, ад крэдыту !
29.12.2017 в 14:29
Куды прасцей купіць Apple замест нечага таннейшага — і ўсё, вы перайшлі на іншыя брэнды і нібыта радыкальным чынам змянілі жыццё.


Ага как же повысили статус в окружении тех кто это считает статусной вещью.
Покупка статусной вещи НЕ МЕНЯЕТ ВАШ СТАТУС.
29.12.2017 в 14:29
Зусім не разумею: нашто адзначаць гэта "празднік"? Мяне ён толькі нэрвуе, ніякага задавальненьня ад яго німа.
"adrenalin2021":

1.Навошта 2.Свята 3.ЗадавальнеННя 4.Няма... упс...
"gelia-4":

Дзякуй, за выпраўленьне памылак, пачытай у вольны час што такое тарашкевіца)
29.12.2017 в 14:36
Асноўнае пытанне: ці з’яўляецца патрэба набываць уласна нашай? Альбо гэта воля мерчандайзінга і маркетынга?


Это спасение экономики в ситуации когда производственные мощности многократно превосходят реально необходимое потребление.
Выкинул прошлогодний телефон и купил - дал возможность сохранить пару рабочих мест
29.12.2017 в 14:37
Есть такие люди?
29.12.2017 в 14:46
Больш за ўсіх ад канцэпцыі, звязанай з пашырэннем ужывання, пакутуюць людзі, у якіх ёсць недахопы, звязаныя з адукацыяй і сацыяльным статусам. Тыя, хто імкнецца патрапіць у сярэднюю групу, каб даказаць сабе і іншым, што яны лепшыя, чым ёсць насамрэч.


Самые беспощадные эксплуататоры - бывшие рабы.
29.12.2017 в 14:48
Вудзіць рыбу — нармальна, але калі гэта становіцца дамінуючай формай самаідэнтыфікацыі, паказчыкам сацыяльнага статусу — з кім вы ловіце рыбу, дзе, у якіх ботах — гэта ўжо зусім іншая гісторыя.


Не самая плохая история, как на мой взгляд.
29.12.2017 в 14:54
Баранi Бог, ад крэдыту !
"reza5":


Лучше жить в кредит,
чем помереть на матрасе с бабками.
Наследники понятно порадуются, а вам с этого какая радость ?
29.12.2017 в 14:57
А зачем на подарки брать кредиты?!?!?!
29.12.2017 в 15:03
Нармальныя людзі на любой мове зразумеюць адзін аднаго.
29.12.2017 в 15:10
[дзякуй!]
29.12.2017 в 15:15
Ішоў бы ты адсюль са сваёй мовай. Дастаў ужо.
"U_Viktorovich":

Буду сачыць за каментарамі, не хвалюйся)
29.12.2017 в 15:25
Зусім не разумею: нашто адзначаць гэта "празднік"? Мяне ён толькі нэрвуе, ніякага задавальненьня ад яго німа.
"adrenalin2021":

1.Навошта 2.Свята 3.ЗадавальнеННя 4.Няма... упс...
"gelia-4":

Дзякуй, за выпраўленьне памылак, пачытай у вольны час што такое тарашкевіца)
"adrenalin2021":

Мёртвое ответвление и без того умирающего языка. Ничто не поможет ему так, как разделение на ещё несколько, ага.
29.12.2017 в 15:28
статья об одном, а спор в коментах о другом)
«Трэба дома бываць часцей,
Трэба дома бываць не госцем,
Каб душою не ачарсцвець,
Каб не страціць святое штосьці»
29.12.2017 в 15:43
скажите, про что статья? а то ничего не понятно. что-то про Новый год? и почему не по-русски?
29.12.2017 в 15:53
41 год, культуролаг, кандыдат культуралогіі


папа с мамой кормят?
29.12.2017 в 15:58
Чаму мы увогуле святкуем Новы год і Каляды? Гэта абсалютна рэлігійныя святы — і з гэтым немагчыма спрачацца

Вот это новость. Пардон, с какого боку Новый Год религиозный праздник?
29.12.2017 в 16:10
Наша Мова,самая прыгожая и мелагучная.Дзякуй за артыкул па беларуску!!!
29.12.2017 в 16:11
41 год а прысмоквацца к грантам налаучыуса
29.12.2017 в 16:15
Если из магазинов убрать кредиты и рассрочки, то они сразу же в музеи наверное превратятся сегодня.)
29.12.2017 в 16:39
Если из магазинов убрать кредиты и рассрочки, то они сразу же в музеи наверное превратятся сегодня.)
"epitaphia":

Глупства, белрубель за год асеў да даляра менш чым на адсотак. Які сэнс пераплачваць залазячы ў крэдыты?
29.12.2017 в 16:47
чаму, чаму, таму шта грошай няма...
"tutval":

як жа,канешнi няма
29.12.2017 в 16:55
Немагчыма зразумець
поэтому дальше и не стал даже читать.
29.12.2017 в 17:12
U_Viktorovich, а мне не падабаюцца тыя, хто гвалтоу́на хавае яе з людскiх вачэй
29.12.2017 в 17:25
язык я не понимаю читать
29.12.2017 в 17:27
белорусский язык-мёртвый язык.как бы печально это не звучало.большинство людей сталкивались с ним последний раз в школе.вроде все слова понятны и знакомы,но статья читается тяжело.
"НяняВика":

Это вы других пытаетесь убедить или себя? Мёртвый язык - это когда нет носителей языка, постоянно его использующего для живого общения. Я вот периодически слышу людей разговаривающих на белорусском в Минске. То что использование белорусского сейчас сокращается - это бесспорно, но судьба языка вовсе не предопределена.
29.12.2017 в 17:32
На мове мозг сломать можно, пока прочитаешь.
29.12.2017 в 18:05
Ну вось я чамусці разумею беларусскую мову, хоць у Беларуссіі жыву меньш 10 гадоў
29.12.2017 в 18:23
Ну вось я чамусці разумею беларусскую мову, хоць у Беларуссіі жыву меньш 10 гадоў
"MONAGHAN":

Казачiк ты)
29.12.2017 в 18:27
Очередной борцун с системой, выдающий своё мнение за истину.
Да, брать потребительские кредиты, не имея Крайнейшей нужды глупо.
В остальном - автору просто не нравится потребительское общество и это его проблемы. И он, говоря о его проблемах, говорит отсебятину.
Вот пару фактов: люди не живут в КГ, потому что там недостаток инфраструктуры; покупают Apple и Самсунг, а не HTC и LG, потому что первые работают стабильнее; Новый Год на постсоветском пространстве - уже 100 лет светский праздник, а не религиозный; покупать вещи на скидках, даже в очередях - логично и правильно с точки зрения потребления; вильнюсцы ненавидят отсутствие магазинов в центре, это им очень неудобно; супермаркеты вытеснили рынки и потеснили кафе, потому что людям так лучше-комфортнее-дешевле, не нравится - не пользуйся, другим они нужны; ну и конечно, если человек не получает удовольствия от покупок - это его психическая особенность, большинство - получают, и если без фанатизма - лучше купить и выбросить дорогую шмотку, чем переесть или перепить.
29.12.2017 в 18:52
Говорят что оранжевый - цвет кричащей сексуальной неудовлетворенности....
"pir2pir":

Наверное правда. У меня длительное воздержание, и оранжевый нравится все больше и больше.
29.12.2017 в 19:04
Потреблятство- это путь деградации человечества, и в этом явно кто-то заинтересован!
Всем Всем читать книгу, которую тут "мусолили", Автор Томас Нейлор:Потреблятство. Болезнь, угрожающая миру.
29.12.2017 в 20:21
Зусім не разумею: нашто адзначаць гэта "празднік"? Мяне ён толькі нэрвуе, ніякага задавальненьня ад яго німа.
"adrenalin2021":

1.Навошта 2.Свята 3.ЗадавальнеННя 4.Няма... упс...
"gelia-4":

Дзякуй, за выпраўленьне памылак, пачытай у вольны час што такое тарашкевіца)
"adrenalin2021":

Мёртвое ответвление и без того умирающего языка. Ничто не поможет ему так, как разделение на ещё несколько, ага.
"phoenix-man":

Дык чаму вы яго не выкарыстовываеце хаця б у інтэрнэце? Вядома прасцей казаць что мова памірае...
29.12.2017 в 21:03
Начало интересное, но на мове не могу читать.
29.12.2017 в 22:18
Господи ну сколько можно печатать эту тягомотину. Нормальному человеку нужны и шопиНГ, и образование, и духовное развитие. Почитать когда про тайны космоса, а когда про маньяков. Все у нас нормально и люди нормальные.
А у таких как этот дядька обычно несчастные дети. Ни игрушек у них нет, ни знания не в радость, потому что пихают сил компании.
29.12.2017 в 23:54
Больш мовы анлайнер!
"adrenalin2021":


Коска патрэбна?

"Больш мовы, Анлайнер!"
29.12.2017 в 23:57
Немагчыма чытаць на родная мове!
"UnKind":


На жаль.
30.12.2017 в 0:01
Чаму мы увогуле святкуем Новы год і Каляды? Гэта абсалютна рэлігійныя святы — і з гэтым немагчыма спрачацца

Вот это новость. Пардон, с какого боку Новый Год религиозный праздник?
"werebeer":

Пардон, а вы предысторию этого праздника хоть знаете? кого символизирует Дед Мороз или в западной терминологии Санта.....что символизируют ель? выросло поколение неучей.....дождались...((((
30.12.2017 в 0:04
Увогуле усе даволI добра растлумачыу, але ж сможа хто з каментатарау паспрачацца с гэтым? мяркую, што не
30.12.2017 в 0:08
Немагчыма чытаць на родная мове!
"UnKind":

На роднаЙ мове, як я пагляджу, ты i пiсаць развучыуся( вельмi шкада, што ж зрабiць....
30.12.2017 в 0:11
Дзякуй Алексею за разважанні і назіранні. Вельмі шкада, што так мала каментароў, мабыць зайшлі пачытаць толькі адукаваныя людзі. Да, цяжкавата чытаецца. Але ж хто калі не мы будзем падтрымліваць родную мову???
30.12.2017 в 9:35
Проблемы потребительского общества скоро решаться сами собой из-за недостатка денег у потребителей.
30.12.2017 в 9:59
Насамрэч, у Вільнюсе тыя ж Гіперы на ўскрайках кшталту Акропаліса і людзі на верхніх паверхах там гэтак-жа сустракаюцца, сядзяць, вядуцць размову і п'юць каву як і ў цэнтры Старога гораду. Каму дзе падабаецца, але адразу скажу, што у цэнтры ўсё заточана пад турыста ну і кошты адпаведныя....
30.12.2017 в 10:34
Много лет ничего кроме еды в РБ не покупаю. Решил сделать презент жене на НГ. Залез на сайт Pandora (ювелирные изделия датской фирмы), сайт Pandora международный, имеет домены чуть ли не в Папуа Новая Гвинея и политика фирмы более менее одинаковая во всех странах, если скидка то везде. Только коллекции в разных странах могут отличаться. Так вот перед новым годом только на одном домене из десятков нет скидок. Догадайтесь на каком? Лучше я после НГ съезжу в Вильнюс и сэкономлю 100евро. Жадность и "близорукость" - главная черта биларускага предпринимателя.
30.12.2017 в 12:53
Много лет ничего кроме еды в РБ не покупаю. Решил сделать презент жене на НГ. Залез на сайт Pandora (ювелирные изделия датской фирмы), сайт Pandora международный, имеет домены чуть ли не в Папуа Новая Гвинея и политика фирмы более менее одинаковая во всех странах, если скидка то везде. Только коллекции в разных странах могут отличаться. Так вот перед новым годом только на одном домене из десятков нет скидок. Догадайтесь на каком? Лучше я после НГ съезжу в Вильнюс и сэкономлю 100евро. Жадность и "близорукость" - главная черта биларускага предпринимателя.
"zankl":

Вы статью-то читали? Как раз эта проблема и поднимается: вы готовы купить в Вильнюсе потому что дешевле, а не потому что нужно.
30.12.2017 в 13:09
Много лет ничего кроме еды в РБ не покупаю. Решил сделать презент жене на НГ. Залез на сайт Pandora (ювелирные изделия датской фирмы), сайт Pandora международный, имеет домены чуть ли не в Папуа Новая Гвинея и политика фирмы более менее одинаковая во всех странах, если скидка то везде. Только коллекции в разных странах могут отличаться. Так вот перед новым годом только на одном домене из десятков нет скидок. Догадайтесь на каком? Лучше я после НГ съезжу в Вильнюс и сэкономлю 100евро. Жадность и "близорукость" - главная черта биларускага предпринимателя.
"zankl":
30.12.2017 в 17:59
Чарговая гісторыя аб тым, што раней трава была зелянейшая.
Усё прасцей: не хочаш — не святкуй. Не хоячаш купляць — не купляй.
Хачаш купляць і святкаваць — купляй і святкуй!
Праблем у гэтым ніякіх няма.
30.12.2017 в 18:05
Куды прасцей купіць Apple замест нечага таннейшага — і ўсё, вы перайшлі на іншыя брэнды і нібыта радыкальным чынам змянілі жыццё.

Можа і не радыкальным, але задалі сабе планку "як усё павінна быць". Пасля гэтага становіцца зразумела што будзе, калі цябе акружае не абы што, а якасныя рэчы. Так, не ўсе з айфонам у руках заўважаць што у астатнім яны апранутыя ў рыначнае лайно, абутыя у кітайскае шыла, выглядаюць яны абы як (бо не даглядаюць за сабой) і жывуць у панэльным хрушчы з аблезлымі сценамі і разбітымі паштовымі скрынямі ў пад'едзе. І што, аказваецца, каб выправіць гэта грошай ці не трэба ўвогуле, ці трэба зусім не шмат. Проста дагэтуль у цябе да ўсяго быў кітайскі ноўнэйм Андроід і ты лічыў што яно ўсё так і трэба.
30.12.2017 в 20:20
К сожалению, ничего не понял из статьи, написано на каком-то сельском диалекте. Я понимаю, что участник интервью говорит только на этом диалекте и русский в школе он прогуливал, но можно хотя бы привлечь специалиста-филолога по этому диалекту и дать перевод? А то 90% читателей ничего не поняло.
Интересно, какую эффективной имеет реклама пральной машины Samsung (которую лично я воспринял как прядильную - узкоспециальное оборудование для ткачей), когда устройство на самом деле обычная стиральная машина...
30.12.2017 в 21:32
Проблемы потребительского общества скоро решаться сами собой из-за недостатка денег у потребителей.
"Фет":

Уже, вместо Тина Влати - евроопт :) Скоро евроопт будет вместо национального музея
31.12.2017 в 0:12
Zabolotni, Відаць самі прагульвалі ў школе беларускую, ці двойка па ёй была, калі абразамі кідаецеся на роднцю мову. Фу, такім быць...(((
31.12.2017 в 1:07
Чаму мы увогуле святкуем Новы год і Каляды? Гэта абсалютна рэлігійныя святы — і з гэтым немагчыма спрачацца

Вот это новость. Пардон, с какого боку Новый Год религиозный праздник?
"werebeer":

Пардон, а вы предысторию этого праздника хоть знаете? кого символизирует Дед Мороз или в западной терминологии Санта.....что символизируют ель? выросло поколение неучей.....дождались...((((
"Alexx007":

Я-то знаю. Еще я вижу, что вы попали в плен ложных выводов. То, что у праздника есть какие-то мифологические корни, никак не делает его религиозным. Религиозным его делает празднование по канону какой-нибудь религии - а этого как раз нет.
Вместо фальшивых сокрушений подумали бы лишний раз - это полезно.
ЗЫ. Надо ли уточнять, что в "западной терминологии" "он" Святой Николай. И что Дед Мороз и упомянутый Николай символизируют совершенно разное? ) И что Санта - он "рождественский", а никак не "новогодний". Выросло, хе-хе, поколение неучей :)
31.12.2017 в 16:41
К сожалению, ничего не понял из статьи, написано на каком-то сельском диалекте. Я понимаю, что участник интервью говорит только на этом диалекте и русский в школе он прогуливал, но можно хотя бы привлечь специалиста-филолога по этому диалекту и дать перевод? А то 90% читателей ничего не поняло.
Интересно, какую эффективной имеет реклама пральной машины Samsung (которую лично я воспринял как прядильную - узкоспециальное оборудование для ткачей), когда устройство на самом деле обычная стиральная машина...
"Zabolotni":

Отвечу коротко на твоем, чтобы понял - чемодан -вокзал -на восток.
31.12.2017 в 20:23
Кто бы что не говорил, но когда я слышу сельский диалект я сразу понимаю кто напротив :) а статья написана на сельском ... это как татуировки нанеси себе на лицо и ты никогда не полушь высокооплачиваемой работы.